VCB

Chúng tôi nhìn Vietcombank là một ngân hàng đang làm ra nhiều tiền hơn từ chính hoạt động cho vay: chín tháng đầu năm 2026 lãi trước thuế đạt 40.440 tỷ đồng, tăng 22,1% so với cùng kỳ và bằng 87,5% kế hoạch cả năm. Tuy nhiên quý 3 lãi trước thuế chỉ đi ngang ở 11.218 tỷ đồng, vì ngân hàng trích thêm khoảng 5.000 tỷ đồng dự phòng cho trái phiếu doanh nghiệp, trong khi tín dụng tăng chậm hơn toàn ngành. Với chúng tôi, câu hỏi lớn lúc này là khoản dự phòng đó đã là khoản cuối hay chưa.

Lãi trước thuế chín tháng 2026

40.440 tỷ đồng+22,1%bằng 87,5% kế hoạch cả năm

Lãi trước thuế quý 3/2026

11.218 tỷ đồng−0,2%so với cùng kỳ

Thu nhập lãi thuần quý 3/2026

20.386 tỷ đồng+39,1%so với cùng kỳ

Biên lãi thuần (NIM) quý 3/2026

3,11%tăng 12 điểm cơ bản so với quý trước

Kết quả kinh doanh: thu nhập từ lãi tăng gần 40%, nhưng dự phòng làm quý 3 đi ngang

Quý 3/2026, lãi trước thuế đạt 11.218 tỷ đồng, giảm 0,2% so với cùng kỳ và giảm 35,6% so với quý 2. Nguyên nhân nằm ở khoản trích dự phòng rủi ro tín dụng: 6.184 tỷ đồng trong quý 3, so với 776 tỷ đồng của quý 3/2025 và 503 tỷ đồng của quý 2/2026. Quý 2 cũng có thêm khoảng 3.000 tỷ đồng thu nhập một lần từ việc đánh giá lại một khoản đầu tư, vì vậy mức so với quý 2 chưa phản ánh đúng sức làm ăn thường xuyên.

Phần cốt lõi vẫn tốt. Thu nhập lãi thuần, tức chênh lệch giữa tiền lãi thu từ cho vay và tiền lãi trả cho người gửi, đạt 20.386 tỷ đồng, tăng 39,1% so với cùng kỳ và 6,5% so với quý 2. Tổng thu nhập hoạt động tăng 40,9% lên 25.431 tỷ đồng, nhanh hơn khoản chi hoạt động (tăng 33,0%), vì vậy tỷ lệ chi trên thu nhập (CIR) giảm còn 31,6%, so với 33,4% của quý 3/2025.

Thu nhập ngoài lãi tăng 48,6%, nhờ lãi ngoại hối gấp đôi, lên 2.576 tỷ đồng.

Động lực: biên lãi cao nhất từ đầu năm 2024, và vốn ngoại sắp vào

Điều chúng tôi chú ý nhất là biên lãi thuần (NIM), tức phần chênh lệch lãi so với tài sản sinh lãi. Quý 3, NIM đạt 3,11%, tăng 12 điểm cơ bản so với quý trước (điểm cơ bản là một phần trăm của một điểm phần trăm) và cao nhất từ quý 1/2024. Lợi suất tài sản sinh lãi tăng 40 điểm cơ bản lên 6,10%, nhanh hơn giá vốn huy động, tăng 32 điểm cơ bản lên 3,31%.

Nền tảng của biên lãi này là nguồn vốn rẻ. Tính đến quý 2, giá vốn huy động bình quân 12 tháng của Vietcombank là 2,6%, so với 4,1% của nhóm ngân hàng niêm yết trên sàn HOSE. Ngân hàng cũng chuyển dần sang các khoản vay trung và dài hạn, lãi suất cao hơn: nhóm này đã lên 44% dư nợ vào quý 2.

Về vốn, Ngân hàng Nhà nước đã chấp thuận cho Vietcombank phát hành riêng lẻ tối đa 543,1 triệu cổ phiếu, tương đương 6,5%. Cổ đông chiến lược Mizuho dự kiến tham gia, và phần sở hữu còn lại cho nhà đầu tư nước ngoài là 10,2%, đủ cho cả đợt. Theo kế hoạch của ngân hàng, giao dịch hoàn tất trong quý 4/2026.

Điểm cần để ý: tín dụng chậm và nợ xấu nhích lên từ nền thấp

Tín dụng quý 3 tăng 3,3% so với quý trước và 8,4% so với đầu năm, trong khi toàn hệ thống tăng 11,6%. Ngân hàng được giao hạn mức tăng trưởng 13% cho cả năm. Nửa đầu năm, cho vay cá nhân chỉ tăng nhẹ, khoảng 1,2% đến 2,3% tùy cách tính của từng nơi, vì nhu cầu vay nhà ở yếu.

Chất lượng tài sản vẫn dẫn đầu ngành, nhưng đang nhích đi. Nợ xấu lên 0,71%, tăng 10 điểm cơ bản so với quý 2; nợ nhóm 2 (nợ cần chú ý) ở mức 0,28%. Tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm từ 279% xuống 243%, vẫn thuộc nhóm cao nhất ngành. Lý do là số dư dự phòng cho vay khách hàng chỉ tăng 3,9%, lên 31,2 nghìn tỷ đồng, chậm hơn tốc độ tăng của nợ xấu.

Trái phiếu doanh nghiệp là chỗ dễ đổi chiều nhất. Quý 2 ngân hàng hoàn nhập gần 2.000 tỷ đồng dự phòng cho khoản này, và ban lãnh đạo khi đó nói chỉ hoàn nhập thêm khi khách hàng hồi phục hoàn toàn. Sang quý 3, ngân hàng lại trích 5.000 tỷ đồng, đưa số dư dự phòng lên 6,35 nghìn tỷ đồng, bằng 97,7% số dư trái phiếu 6,5 nghìn tỷ đồng. Chúng tôi chưa coi khoản trích này là khoản chắc chắn không lặp lại, vì chỉ trong một quý chiều trích đã đảo ngược.

Thị trường đang kỳ vọng gì ở Vietcombank

Các khuyến nghị đưa ra từ tháng 8 đến tháng 11 đều tích cực. Dự phóng lãi trước thuế năm 2026 của họ nằm trong khoảng 50.650 đến 56.902 tỷ đồng. Cho năm 2027, dự phóng là 60.722 đến 65.176 tỷ đồng, tức tăng từ 9,7% đến 14,7%.

Có nơi vừa hạ giá mục tiêu 21% và hạ khuyến nghị xuống khả quan, vì lãi năm 2027 tăng chậm lại và mặt bằng lãi suất còn cao. Cũng có nơi dự phóng NIM giảm 10 điểm cơ bản trong năm 2027 khi lãi suất cho vay hạ theo chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước. Ở chiều ngược lại, có nơi ước tính tỷ lệ thu hồi trái phiếu doanh nghiệp khoảng 56%, tức khoản hoàn nhập dự phòng tiềm năng khoảng 3,6 nghìn tỷ đồng, chưa tính vào dự phóng. Đây là kỳ vọng của các công ty chứng khoán, chưa phải số đã thực hiện.

Điều chúng tôi theo dõi